Kapalı otoparklarda araçların çalışması sırasında egzoz gazları, sıcak hava ve çeşitli kirleticiler oluşur. Özellikle yoğun araç giriş çıkışının bulunduğu AVM, hastane, otel, rezidans ve iş merkezi otoparklarında havanın kontrollü şekilde yenilenmesi büyük önem taşır.
Geleneksel kanal sistemlerinin yanında modern kapalı otopark projelerinde sık kullanılan çözümlerden biri jet fan sistemleridir.
Jet fan sistemi, otopark içerisindeki havayı belirli yönlerde hareket ettirerek kirli havanın egzoz noktalarına taşınmasını sağlar. Böylece geniş hava kanallarına duyulan ihtiyaç azaltılabilir ve otopark içerisinde daha kontrollü bir hava sirkülasyonu oluşturulabilir.
Jet fan, yüksek hızlı hava akımı oluşturarak otopark içerisindeki havanın belirlenen yönde hareket etmesini sağlayan fan sistemidir.
Genellikle otopark tavanına monte edilir.
Jet fanların temel görevi havayı doğrudan dışarı atmak değildir. Asıl görevleri, otopark içerisindeki kirli havayı ana egzoz fanlarının bulunduğu bölgelere doğru yönlendirmektir.
Sistem genel olarak;
ile birlikte çalışabilir.
Jet fan sistemlerinde temel prensip kontrollü hava hareketidir.
Otopark içerisinde oluşan kirli hava jet fanların oluşturduğu hava akımı sayesinde belirlenen tahliye yönüne taşınır.
Genel çalışma prensibi:
Temiz Hava Girişi → Jet Fanlar → Hava Akışı → Egzoz Fanları → Dış Ortama Tahliye
şeklinde açıklanabilir.
Jet fanların konumları ve üfleme yönleri otoparkın fiziksel yapısına göre belirlenir.
Kolonlar, rampalar, duvarlar ve tavan yüksekliği hava akışını etkileyebileceği için fan yerleşiminin proje aşamasında hesaplanması gerekir.
Büyük kapalı otoparklarda klasik kanal sistemleri önemli miktarda tavan alanı kaplayabilir.
Jet fan sistemleri ise havayı kanal yerine açık hacim içerisinde hareket ettirir.
Bu sistemin sağlayabileceği avantajlar arasında:
yer alabilir.
Özellikle geniş açıklıklara sahip otoparklarda doğru tasarlanmış bir jet fan sistemi etkili bir çözüm olabilir.
Jet fan ile egzoz fanı aynı görevi yapmaz.
Jet fan, havayı otopark içerisinde hareket ettirir.
Egzoz fanı ise kirli havayı otoparktan dışarı tahliye eder.
Bu nedenle iki sistem genellikle birlikte çalışır.
Jet fanlar kirli havayı ana tahliye bölgesine yönlendirirken egzoz fanları bu havayı dış ortama taşır.
Kapalı otoparklarda araçlardan kaynaklanan karbon monoksit seviyesi sürekli aynı değildir.
Araç yoğunluğunun az olduğu saatlerde havalandırma ihtiyacı düşük olabilirken yoğun saatlerde daha yüksek kapasite gerekebilir.
Bu nedenle sistemlerde CO sensörleri kullanılabilir.
Sensörler ortam hava kalitesini takip eder ve otomasyon sistemine bilgi gönderir.
İhtiyaca göre;
Bu sayede sistemin sürekli maksimum kapasitede çalışması önlenebilir.
Modern otopark havalandırma sistemlerinde otomasyon önemli bir rol oynar.
Otomasyon sistemi;
arasında koordinasyon sağlayabilir.
Normal kullanım sırasında sistem hava kalitesine göre çalışabilir.
Acil durumlarda ise farklı bir senaryo devreye alınarak dumanın tahliye yönüne taşınması hedeflenebilir.
Kapalı otoparklarda yalnızca günlük egzoz gazlarının tahliyesi değil, acil durum duman yönetimi de önemlidir.
Yangın senaryosunda oluşan dumanın belirlenen tahliye noktalarına yönlendirilmesi gerekebilir.
Bu durumda jet fanlar;
yardımcı olabilir.
Ancak duman tahliye senaryoları günlük havalandırma sisteminden ayrı olarak projelendirilmelidir.
Jet fan sisteminde yalnızca fan kapasitesi değil, fanların yerleşim noktaları da önemlidir.
Yerleşim sırasında;
değerlendirilmelidir.
Yanlış yerleştirilen fanlar bazı bölgelerde hava dolaşımının zayıf kalmasına neden olabilir.
Bu nedenle fanların yönü ve konumu proje bazlı belirlenmelidir.
Jet fan kapasitesi tek başına otopark metrekaresine göre seçilmemelidir.
Projede;
gibi kriterler dikkate alınmalıdır.
Doğru kapasite ve doğru yerleşim birlikte değerlendirilmelidir.
Kanallı otopark havalandırmasında kirli hava menfezler aracılığıyla kanala alınır ve dışarı taşınır.
Jet fan sisteminde ise hava büyük ölçüde otopark hacmi içerisinde yönlendirilir.
Bu nedenle jet fan sistemleri bazı projelerde;
sağlayabilir.
Ancak her otopark için tek doğru çözüm jet fan değildir.
Projenin yapısına göre kanallı veya jet fanlı sistem tercih edilebilir.
Jet fanlı otopark havalandırma sistemleri özellikle;
gibi alanlarda kullanılabilir.
Sistem seçimi yapı özelliklerine ve proje gereksinimlerine göre yapılmalıdır.
Fanların sürekli tam kapasitede çalışması yüksek enerji tüketimine neden olabilir.
Bu nedenle CO sensörleri ve otomasyon sistemleriyle ihtiyaca bağlı çalışma uygulanabilir.
Araç yoğunluğunun düşük olduğu saatlerde fanların daha düşük kapasitede çalışması veya belirli fanların devre dışı tutulması mümkün olabilir.
Böylece sistem performansı korunurken enerji tüketimi optimize edilebilir.
Jet fan sistemi fiyatları her otopark için farklıdır.
Fiyatlandırmayı etkileyen başlıca kriterler:
olarak sıralanabilir.
Bu nedenle yalnızca metrekare üzerinden kesin fiyat vermek doğru değildir.
Öncelikle keşif ve teknik projelendirme yapılmalıdır.
Doğru sistem için;
Bu unsurlar sistemin verimli ve kontrollü çalışması açısından önemlidir.
Esen Havalandırma, kapalı otoparklar için projeye özel havalandırma ve duman tahliye çözümleri sunmaktadır.
Hizmetler kapsamında;
çalışmaları gerçekleştirilebilir.
Otoparkınızın fiziksel yapısına ve kullanım yoğunluğuna uygun sistemin belirlenmesi için keşif ve teknik projelendirme yapılması önemlidir.
Otopark içerisindeki havayı kontrollü şekilde hareket ettirerek kirli havanın egzoz fanlarına doğru yönlendirilmesini sağlar.
Genellikle hayır. Jet fanlar, ana egzoz ve temiz hava sistemleriyle birlikte çalışır.
Otoparktaki karbon monoksit seviyesinin takip edilmesine ve fanların ihtiyaç halinde otomatik olarak çalıştırılmasına yardımcı olur.
Uygun projelerde jet fan sistemi duman tahliye senaryosunun bir parçası olarak kullanılabilir. Yangın modu ayrıca projelendirilmelidir.
Otopark alanı, fan sayısı, egzoz kapasitesi, otomasyon, sensörler ve montaj koşullarına göre hesaplanır.
